KÖYÜMÜZ HAKKINDA GENEL BİLGİ

Köyümüzün haritadaki konumunu görmek için buraya tıklayınız:

Tarihi:Akdağmadeni ve çevresinde bulunan kazısı yapılmayan eski eserler ve harabeler listesinde köyün kalesinin tarihi harabe olarak resmi belgede geçmesinden,  bundan dolayı köyümüzün kuruluşunun eskilere dayandığı anlaşılmakla beraber, elimizde çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Köyümüz, büyüklerimizden aldığımız bilgilere göre ilk olarak 13 hane olarak kurulmuştur. Köyün kurucusunun SÜLEYMANKÂ olduğu söylenir. Köyün bir kısmının Çepni köyünden gelip yerleştiği, bir kısmının da Zile tarafından geldiği söylenir. Adını, güneydoğusundaki eski yıkık ve yarı kayalık toprak (tarihi harabe) kaleden almaktadır. Bu kalenin çevresinin yerleşim yeri olduğu iç işleri bakanlığından aldığımız belgeden ve o bölgenin toprağında bulunan kiremit, tuğla, duvar taşı, inşaat malzemelerinden de anlaşılmaktadır. Adı önceleri Virankale Köyü iken, 1960 yılında Örenkale Köyü olarak değişmiştir. Köyde iki tane cami vardır. 1907-1910 yıllarında yapıldığı söylenen eski caminin tarihi denecek kadar içyapı farklılığı vardır. Yeni cami köyümüzden rahmetlik Mehmet Kaplan tarafından yaptırılmıştır. Arsası rahmetlik Mehmet Doğan tarafından bağışlanmıştır. Köyün geçim kaynağı hayvancılık ve tarıma dayanmaktadır. Büyük baş hayvancılık yaygındır. Pancar ve buğday ekimi yapılmaktadır. Okulumuz 1950 yılında faaliyete başlamış. Şu an 2 derslik, 1 müdür odası ve 1 araç-gereç odası vardır. 14 adet bilgisayar, 40 adet sıra yenilenmiştir. Geniş bahçesinde tuvalet, bir lojman ve kömürlük bulunmaktadır. Okul bahçesi ağaçlandırılmaya çalışılmaktadır. (2008 Yılı içerisinde Derneğimizin organizasyonu ile 10 adet Bilgisayar ve okulun çeşitli ihtiyaçlarını gideren 1 kamyon malzeme temin edildi).
        Bozok tarihinden bizim köy:Yozgat Yöresinin Tarihi incelenmesi sonunda, hemen hemen bütün köy ve yerleÅŸim yerlerinin  OÄŸuz oymakları ve Sekenesinin de OÄŸuz kökenli oldukları anlaşılmıştır. Bugünkü AKDAÄžMADENİ, ilçe tüzel kiÅŸiliÄŸini kazanmadan önce, ÅŸimdi kendisine baÄŸlı köylerinin çoÄŸu mevcut ve meskun ve yukarda belirtildiÄŸi üzere her biri birer OÄŸuz oymağı, halkı da OÄŸuz Türklerinin torunları idi.  Uzun bir mazisi olan AkdaÄŸmadeni’nin baÄŸlı bulunduÄŸu Yozgat ili, uzun yıllar Bozok sancağı adı ile anılan; Kayseri’yi de içine alan sancağın merkezi idi. Kazası da ÅŸimdiki MuÅŸalikalesi köyü olan KARAHİSARBEHRAMÅžAH Kazası Zileye(Sivas-Tokat Sancağına)baÄŸlı idi.Daha sonra Bozok sancağına baÄŸlandı ve kaza bügünkü yerine taşındı.Bizim köyün bir bölümünün bir dönem Zile’ye baÄŸlı KARAHİSARBEHRAMÅžAH kazası olan Çepni’den geldiÄŸi söylenir.
     Yukarıda anlatılanlardan da anlaşılacağı üzere AKDAÄžMADENİ ilçesinin tarihi uzun bir geçmiÅŸe  sahiptir. Yapılan araÅŸtırmalara göre OÄŸuz Türk toplumu 24 Boydan oluÅŸmakta, bunlardan sosyal ve askeri  teÅŸkilatı meydana getiren 12 boy saÄŸ kolu teÅŸkil etmekte ve Boz-Ok adını almakta, diÄŸer 12 boyun adı da Üç-Ok olup sol kolu oluÅŸturmaktaydı. Her iki boy da Türklerin orta Asya’dan göçünden sonra Anadolu’ya gelmiÅŸ ve yurt tutmuÅŸlardı. Kol teÅŸkilatlarını da uzun süre devam ettirmiÅŸlerdir. Bu iki boyda yaÅŸayan  oymakların bazen yan yana yaÅŸadıkları da  görülmüştür. Ancak Orta Anadolu’da ve özellikle Yozgat bölgesinde daha çok Bozok Oymakları’nın yerleÅŸtikleri tespit edilmiÅŸtir. Yozgat bölgesi, Orta Anadolu’nun diÄŸer bölgeleri gibi yayla karakteri taşımakla beraber, diÄŸer bölgelerde görülmeyen ayrı bir özelliÄŸi olup ÖZ denilen dar ve uzun pek çok vadilerden oluÅŸur.  AKDAÄžMADENİ de bu vadilerin birinin içinde yer alır.
    19 nolu, 890 (1485)  tarihli TOKAT, tahrir defterinde de, Osmanlı döneminde Zile kazasına bağlandığı görülmektedir.
    Bu dönemde nahiye olarak; hemen, hemen şu ekinliklerden oluşmaktadır:Akpınar, Davulbazlı, Kavak, Oluğu Uzun, Eymirek, Karasu, Kestihisar, Göklek, Muhtesip, Sultansekisi,  Karacaöz, Pazarcık, Üçkaraağaç, İncu Alanlı, Düşük Kavak, Söklen, Sincanlı, Kesri, Yiğit Meşhedi, Alicikli, Türekçi Kızılca Köy, Çanlu, Karacaviran, Karapınar, Göynük, Virankale (ÖRENKALE), Alaldırol kilise, Karamağra, Sarıhacı, Tutak. Nahiye, adını XIX. yüzyılın 2. yarısına kadar korumuş, yüzyılın  sonlarında yapılan idari değişiklikle BOZOK sancağına bağlanmış ve ismi ortadan kalkarak, nahiyenin merkezi olan oymak (Köy) MUŞALİ adını almıştır. XX. yüzyıl başında, Ankara vilayetine bağlanan, BOZOK sancağının üç ilçesi arasında AKDAĞMADENİ adında görüyoruz. Anlaşılıyor ki, MADENCİLER Nahiyesi AKDAĞMADENİ İlçesi olmuştur. Bu ilçe; hemen hemen, eski KARAHİSARIBEHRAMŞAH KALESİ nahiyesinin arazisine oturulmuştur. Bundan dolayıdır ki  İlçe ahalisi OğuzTürkleri soyundan gelmektedir. İlçede kurulan Maden işletmesi Müdürlüğünden dolayı ilçe nüfusu hızla artmaya başlamıştır. Yukarıdaki Akdağmadeni ve Bozok  tarihindende anlaşılacağı üzere, köyümüzün yüzde yüz Oğuz Türklerinin Bozok kolunun Siyasi ve askeri  kanadından olduğu anlaşılmaktadır.
Kültür:Köyün   görenek ve  gelenekleri hakkında bilgi; Yozgat ve Akdağmadeni yöresi ile hemen hemen aynı örf ve adetleri, kültürü yaşarlar.
CoÄŸrafya 39º 45′20.89 Kuzey, 35º40′ 43.16 DoÄŸu Boylamındadır.Yozgat iline 81 km, AkdaÄŸmadeni ilçesine 35 km uzaklıktadır.
İklim: Köyün iklimi, karasal ve kırsal iklim etki alanı içerisindedir. Kışları soğuk ve yağışlı geçer, yazları serin ve yağışsız geçer.
Ekonomi:Köyün ekonomisi tarım ve  hayvancılığa dayalıdır.
Muhtarlık:Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.
Altyapıbilgileri:Köyün İlkokulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi vardır. Ancak  kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Değerli köylülerimiz köyümüzle ilgili bu bilgileri eksik, yanlış, farklı veya katılmadığınız yönleri var ise, yada elinizde doğrusu ve burada olmayan bilgiler var ise mutlaka bize bilgi bırakın. BU YAZININ  altında e-posta adreslerine bilgileri gönderebilirsiniz. Sitemizin Ziyaretçi defterine   mesaj bırakabilirsiniz. Lütfen bize yazın.

KAYNAK :BOZOK TARİHİ VE AKDAĞMADENİ TARİHİ  ,
Bozok Sancağı ve  Yozgat (Orhan Sakin)
Osmanlı Arişivi Yayınları: 370 ve 898 nolu Muasebeyi Vilayet,1530  Sivas ve Tokat livası

                  Derleyen:EyüpYILDIRIM                             
Görüş ve Önerilernizi:   eyüp.yildirim@orenkale66.com    
                                               eyupyildirim-66@hotmail.com