Tarihçemiz
KÖYÜMÜZ HAKKINDA GENEL BİLGİ
Köyümüzün haritadaki konumunu görmek için buraya tıklayınız:
Tarihi:Akdağmadeni ve çevresinde bulunan kazısı yapılmayan eski eserler ve harabeler listesinde köyün kalesinin tarihi harabe olarak resmi belgede geçmesinden, bundan dolayı köyümüzün kuruluşunun eskilere dayandığı anlaşılmakla beraber, elimizde çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Köyümüz, büyüklerimizden aldığımız bilgilere göre ilk olarak 13 hane olarak kurulmuştur. Köyün kurucusunun SÜLEYMANKÂ olduğu söylenir. Köyün bir kısmının Çepni köyünden gelip yerleştiği, bir kısmının da Zile tarafından geldiği söylenir. Adını, güneydoğusundaki eski yıkık ve yarı kayalık toprak (tarihi harabe) kaleden almaktadır. Bu kalenin çevresinin yerleşim yeri olduğu iç işleri bakanlığından aldığımız belgeden ve o bölgenin toprağında bulunan kiremit, tuğla, duvar taşı, inşaat malzemelerinden de anlaşılmaktadır. Adı önceleri Virankale Köyü iken, 1960 yılında Örenkale Köyü olarak değişmiştir. Köyde iki tane cami vardır. 1907-1910 yıllarında yapıldığı söylenen eski caminin tarihi denecek kadar içyapı farklılığı vardır. Yeni cami köyümüzden rahmetlik Mehmet Kaplan tarafından yaptırılmıştır. Arsası rahmetlik Mehmet Doğan tarafından bağışlanmıştır. Köyün geçim kaynağı hayvancılık ve tarıma dayanmaktadır. Büyük baş hayvancılık yaygındır. Pancar ve buğday ekimi yapılmaktadır. Okulumuz 1950 yılında faaliyete başlamış. Şu an 2 derslik, 1 müdür odası ve 1 araç-gereç odası vardır. 14 adet bilgisayar, 40 adet sıra yenilenmiştir. Geniş bahçesinde tuvalet, bir lojman ve kömürlük bulunmaktadır. Okul bahçesi ağaçlandırılmaya çalışılmaktadır. (2008 Yılı içerisinde Derneğimizin organizasyonu ile 10 adet Bilgisayar ve okulun çeşitli ihtiyaçlarını gideren 1 kamyon malzeme temin edildi).
Bozok tarihinden bizim köy:Yozgat Yöresinin Tarihi incelenmesi sonunda, hemen hemen bütün köy ve yerleşim yerlerinin Oğuz oymakları ve Sekenesinin de Oğuz kökenli oldukları anlaşılmıştır. Bugünkü AKDAĞMADENİ, ilçe tüzel kişiliğini kazanmadan önce, şimdi kendisine bağlı köylerinin çoğu mevcut ve meskun ve yukarda belirtildiği üzere her biri birer Oğuz oymağı, halkı da Oğuz Türklerinin torunları idi. Uzun bir mazisi olan Akdağmadeni’nin bağlı bulunduğu Yozgat ili, uzun yıllar Bozok sancağı adı ile anılan; Kayseri’yi de içine alan sancağın merkezi idi. Kazası da şimdiki Muşalikalesi köyü olan KARAHİSARBEHRAMŞAH Kazası Zileye(Sivas-Tokat Sancağına)bağlı idi.Daha sonra Bozok sancağına bağlandı ve kaza bügünkü yerine taşındı.Bizim köyün bir bölümünün bir dönem Zile’ye bağlı KARAHİSARBEHRAMŞAH kazası olan Çepni’den geldiği söylenir.
Yukarıda anlatılanlardan da anlaşılacağı üzere AKDAĞMADENİ ilçesinin tarihi uzun bir geçmişe sahiptir. Yapılan araştırmalara göre Oğuz Türk toplumu 24 Boydan oluşmakta, bunlardan sosyal ve askeri teşkilatı meydana getiren 12 boy sağ kolu teşkil etmekte ve Boz-Ok adını almakta, diğer 12 boyun adı da Üç-Ok olup sol kolu oluşturmaktaydı. Her iki boy da Türklerin orta Asya’dan göçünden sonra Anadolu’ya gelmiş ve yurt tutmuşlardı. Kol teşkilatlarını da uzun süre devam ettirmişlerdir. Bu iki boyda yaşayan oymakların bazen yan yana yaşadıkları da görülmüştür. Ancak Orta Anadolu’da ve özellikle Yozgat bölgesinde daha çok Bozok Oymakları’nın yerleştikleri tespit edilmiştir. Yozgat bölgesi, Orta Anadolu’nun diğer bölgeleri gibi yayla karakteri taşımakla beraber, diğer bölgelerde görülmeyen ayrı bir özelliği olup ÖZ denilen dar ve uzun pek çok vadilerden oluşur. AKDAĞMADENİ de bu vadilerin birinin içinde yer alır.
19 nolu, 890 (1485) tarihli TOKAT, tahrir defterinde de, Osmanlı döneminde Zile kazasına bağlandığı görülmektedir.
Bu dönemde nahiye olarak; hemen, hemen şu ekinliklerden oluşmaktadır:Akpınar, Davulbazlı, Kavak, Oluğu Uzun, Eymirek, Karasu, Kestihisar, Göklek, Muhtesip, Sultansekisi, Karacaöz, Pazarcık, Üçkaraağaç, İncu Alanlı, Düşük Kavak, Söklen, Sincanlı, Kesri, Yiğit Meşhedi, Alicikli, Türekçi Kızılca Köy, Çanlu, Karacaviran, Karapınar, Göynük, Virankale (ÖRENKALE), Alaldırol kilise, Karamağra, Sarıhacı, Tutak. Nahiye, adını XIX. yüzyılın 2. yarısına kadar korumuş, yüzyılın sonlarında yapılan idari değişiklikle BOZOK sancağına bağlanmış ve ismi ortadan kalkarak, nahiyenin merkezi olan oymak (Köy) MUŞALİ adını almıştır. XX. yüzyıl başında, Ankara vilayetine bağlanan, BOZOK sancağının üç ilçesi arasında AKDAĞMADENİ adında görüyoruz. Anlaşılıyor ki, MADENCİLER Nahiyesi AKDAĞMADENİ İlçesi olmuştur. Bu ilçe; hemen hemen, eski KARAHİSARIBEHRAMŞAH KALESİ nahiyesinin arazisine oturulmuştur. Bundan dolayıdır ki İlçe ahalisi OğuzTürkleri soyundan gelmektedir. İlçede kurulan Maden işletmesi Müdürlüğünden dolayı ilçe nüfusu hızla artmaya başlamıştır. Yukarıdaki Akdağmadeni ve Bozok tarihindende anlaşılacağı üzere, köyümüzün yüzde yüz Oğuz Türklerinin Bozok kolunun Siyasi ve askeri kanadından olduğu anlaşılmaktadır.
Kültür:Köyün görenek ve gelenekleri hakkında bilgi; Yozgat ve Akdağmadeni yöresi ile hemen hemen aynı örf ve adetleri, kültürü yaşarlar.
Coğrafya 39º 45′20.89 Kuzey, 35º40′ 43.16 Doğu Boylamındadır.Yozgat iline 81 km, Akdağmadeni ilçesine 35 km uzaklıktadır.
İklim: Köyün iklimi, karasal ve kırsal iklim etki alanı içerisindedir. Kışları soğuk ve yağışlı geçer, yazları serin ve yağışsız geçer.
Ekonomi:Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.
Muhtarlık:Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.
Altyapıbilgileri:Köyün İlkokulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi vardır. 2010 yılının sonlarına doğru kanalizasyon şebekesi yapılmıştır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı vardır ve 2010 yılının ortalarında ebe ataması yapılmıştır.. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Değerli köylülerimiz köyümüzle ilgili bu bilgileri eksik, yanlış, farklı veya katılmadığınız yönleri var ise, yada elinizde doğrusu ve burada olmayan bilgiler var ise mutlaka bize bilgi bırakın. BU YAZININ altında e-posta adreslerine bilgileri gönderebilirsiniz. Sitemizin Ziyaretçi defterine mesaj bırakabilirsiniz. Lütfen bize yazın.Katkılarınızı bekliy
KAYNAK :BOZOK TARİHİ VE AKDAĞMADENİ TARİHİ ,
Bozok Sancağı ve Yozgat (Orhan Sakin)
Osmanlı Arişivi Yayınları: 370 ve 898 nolu Muasebeyi Vilayet,1530 Sivas ve Tokat livası
